İş Sağlığı ve Güvenliği Saha Denetimlerinde En Sık Yapılan 6 Hata

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) saha denetimleri, iş kazalarını önlemede hayati bir rol oynar. Ancak birçok işletmede denetimler, sadece bir kontrol listesini işaretlemekten öteye gidemiyor. Yanlış yapılan denetimler, çalışanların güvenliğe olan inancını sarsarken risklerin de gözden kaçmasına neden oluyor. İşte İSG saha denetimlerinde en sık yapılan hatalar ve bunları çözme yolları:

1. Sadece Fiziksel Kusurlara Odaklanmak

En yaygın hata, sadece yerdeki bir kabloya veya eksik bir barette odaklanmaktır. Oysa kazaların %80'den fazlası güvensiz davranışlardan kaynaklanır.

• Hata: Sadece "donanım" kontrolü yapmak.
• Çözüm: Çalışanların işi nasıl yaptığını gözlemleyin ve onlarla güvenli çalışma yöntemleri üzerine diyalog kurun.

2."Polis" Gibi Denetim Yapmak

Denetçinin sahaya bir cezalandırıcı gibi girmesi, çalışanların savunma mekanizmasını tetikler. Çalışanlar denetçiyi gördüğünde işi durduruyor veya saklıyorsa, o denetimden verim alınamaz.

• Hata: Korku kültürü yaratarak açık aramak.
• Çözüm: Denetimi bir rehberlik ve koçluk süreci olarak görün. "Neyi yanlış yapıyorsun?" yerine "Bu işi daha güvenli nasıl yapabiliriz?" sorusunu sorun.

3. Kontrol Listelerine (Checklist) Hapsolmak

Kontrol listeleri harika hatırlatıcılardır ancak bazen denetçinin çevresindeki dinamik riskleri görmesini engeller. Denetçi sadece elindeki kağıda bakarsa, listenin dışında kalan büyük bir tehlikeyi fark edemeyebilir.

• Hata: "Listede yoksa sorun yok" mantığı.
• Çözüm: Listenizi bir rehber olarak kullanın ama gözlerinizi sahadan ayırmayın. Çevresel faktörleri ve beklenmedik durumları analiz edin.

4. Takip Sürecini İhmal Etmek

Bir uygunsuzluğu tespit etmek, işin sadece %20'sidir. Asıl önemli olan o hatanın düzeltilip düzeltilmediğini takip etmektir.

• Hata: Tespit edilen sorunu raporlayıp bir sonraki denetime kadar unutmak.
• Çözüm: Aksiyon planları oluşturun ve termin süreleri (deadline) belirleyin. Düzeltici faaliyet tamamlanmadan dosyayı kapatmayın.

5. İyi Uygulamaları Görmezden Gelmek

Denetimler genellikle "ne yanış gidiyor?" sorusuna odaklanır. Ancak çalışanların doğru yaptığı şeyleri takdir etmemek, motivasyonu düşürür.

• Hata: Sadece olumsuzlukları raporlamak.
• Çözüm: Kurallara tam uyan bir ekibi veya geliştirilen güvenli bir iş yöntemini raporunuza ekleyin. Pozitif geri bildirim, güvenlik kültürünü besler.

6. Verileri Analiz Etmemek

Her hafta denetim yapıp bu verileri bir kenara yığıyorsanız, tekrarlayan hataları göremezsiniz.

• Hata: Denetimi anlık bir aktivite olarak görmek.
• Çözüm: Denetim verilerini dijitalleştirin. En çok hangi bölümlerde hata yapılıyor? Hangi saatlerde risk artıyor? Bu verilerle kök neden analizi yapın.

Özetle: Denetimin Amacı Ceza Değil, Gelişimdir.
Başarılı bir saha denetimi, çalışanı "yakalamak" için değil, onun akşam evine sağlıklı bir şekilde dönmesini garanti altına almak için yapılır. Denetim süreçlerinizi daha şeffaf, katılımcı ve veri odaklı hale getirerek gerçek bir güvenlik kültürü inşa edebilirsiniz.