Rafinerler neden çok tehlikeli ?

Rafineriler, doğası gereği yüksek basınç, yanıcı maddeler ve karmaşık süreçlerin iç içe geçtiği “sıfır hata” toleranslı çalışma alanlarıdır. Bu ortamda güvenliği sağlayan şey sadece gelişmiş sensörler veya çelik bariyerler değil; çalışanların her adımına yön veren İş Güvenliği Kültürüdür.

Rafinerilerde İş Güvenliği Kültürü: Tehlikeyi Fark Etmekten Yaşam Biçimine

Petrol ve gaz sektörü, endüstriyel dünyadaki en riskli çalışma alanlarından biridir. Bir rafineride iş güvenliği sadece yasal bir zorunluluk değil, bir işletmenin sürdürülebilirliği için en kritik değerdir.

Peki, güçlü bir İş Güvenliği Kültürü (İSG Kültürü) nasıl inşa edilir?

İş Güvenliği Kültürü Nedir?

İş güvenliği kültürü; bir kurumdaki çalışanların risklere karşı ortak tutumları, inançları ve değerler bütünüdür.

“Kimse bakmadığında bile doğruyu yapmak” olarak tanımlanabilecek bu kültür, rafinerilerde felaketle başarı arasındaki ince çizgiyi belirler.

Rafinerilerde Güçlü Bir Güvenlik Kültürünün 4 Temel Taşı

Başarılı bir İSG yönetimi için sadece kask takmak yeterli değildir. Aşağıdaki dört temel unsura odaklanmak gerekir:

1. Görünür Liderlik

Güvenlik kültürü yukarıdan aşağıya yayılır. Yöneticilerin sadece toplantılarda değil, sahada da güvenlik protokollerine uyması ve bu konuda taviz vermemesi gerekir.

Liderler, güvenliği üretim hızının önünde tuttuğunu davranışlarıyla kanıtlamalıdır.

2. Etkin Risk Değerlendirmesi

Rafinerilerde riskler statik değildir. Sürekli değişen basınçlar, sıcaklıklar ve kimyasal etkileşimler için Dinamik Risk Analizi yapılmalıdır.

• İş Öncesi Risk Analizi (İÖRA)
• Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi (HAZOP)

3. Açık İletişim ve “Ramak Kala” Bildirimi

Güçlü bir kültürde çalışanlar, hata yapmaktan veya bir tehlikeyi raporlamaktan korkmazlar.

Kazaya ramak kala (near-miss) olaylarının bildirilmesi, gelecekteki büyük faciaları önlemenin en etkili yollarından biridir.

4. Sürekli Eğitim ve Tatbikatlar

Teorik bilgi, pratikle birleşmediğinde unutulur. Rafinerilerde yangın, sızıntı ve tahliye tatbikatları düzenli aralıklarla, senaryo bazlı olarak tekrarlanmalıdır.

İSG Kültürünü Geliştirmenin Avantajları

Rafineriler İçin Altın Kural: “Durdurma Yetkisi”

Güvenlik kültürünün en üst seviyesi, en alt kademedeki personelin bile tehlikeli gördüğü bir operasyonu koşulsuz durdurma yetkisine sahip olmasıdır.

Eğer bir çalışan “Burada bir terslik var” diyerek vanayı kapatabiliyorsa, o rafineride gerçek bir güvenlik kültürü yerleşmiş demektir.

Unutmayın: Kazalar tesadüf değildir; genellikle zayıf güvenlik kültürünün bir sonucudur.